“Hé jongens.”
Het opent vergaderingen. Het start Zoom-oproepen. Het voelt normaal totdat het niet meer zo is.
Etymologen zullen je vertellen dat het woord afkomstig is van Guy Fawkes, de bommenplotter uit 1605. Hij probeerde King James te vermoorden. Toen bleef de naam hangen. Het veranderde van een specifieke crimineel naar een verzamelobject voor een menigte in modern Amerikaans-Engels.
Maar op kantoor? Het duidt op inclusie voor sommigen. Uitsluiting voor anderen.
Waarom mannelijke woorden blijven hangen
Amy Jeffers is specialist in organisatieontwikkeling. Ze houdt zich bezig met diversiteit, gelijkheid en inclusiviteit. Haar mening? ‘Jongens’ is een mannelijk woord. Periode.
Er zijn gemakkelijkere opties. “Hé allemaal.” “Hé mensen.” Geen van beide gaat uit van geslacht. Beiden doen het werk.
Socioloog Sherryl Kleinman heeft dit in 2002 in een essay beschreven. Ze pleitte tegen ‘jullie’. Het versterkt de taal die mannen al bevoordeelt. Denk na over andere generieke termen die feitelijk specifiek voor mannen zijn.
Voorzitter.
Postbode.
Eerstejaars.
Kleinman citeerde de afwijzende menigte: ‘Kom er maar overheen.’
Maar toen stelde ze de moeilijke vraag. Hoe komt het dat zogenaamde generieke woorden altijd mannelijk zijn?
De GLSEN-gids
GLSEN pleit voor LGBTQ-studenten en gemarginaliseerde identiteiten. Ze dringen aan op een standaard. Laat ‘jongens’, ‘broers’ en ‘zusters’ vallen.
Gebruik ‘mensen’. Gebruik ‘alles’. Gebruik ‘jullie allemaal’ als de geografie dit toestaat. Vermijd ook ‘dames’, ‘meneer’ en ‘mevrouw’. Ze dragen bagage.
Deze sluipende vooringenomenheid gaat verder dan begroetingen. Denk erover na om iemand te beschrijven die je nog niet hebt ontmoet.
Zeg je ‘die kerel’? Of ‘die vrouw’?
GLSEN suggereert beschrijvend te zijn. Vertel ze de fysieke details in plaats van de identiteit te raden. “Geef het papier door aan de persoon met het witte T-shirt.” Veilig. Nauwkeurig. Menselijk.
Jeffers zegt het anders. Het gaat niet om het verdelen van het gebruik ‘fifty-fifty’ tussen ‘hij’ en ‘zij’.
Het gaat erom dat we ons afvragen waarom we de splitsing überhaupt nodig hebben.
Kunnen we niet gewoon “zij” gebruiken?
Fouten herstellen zonder jezelf te centreren
Je zult het verpesten. Je zult uitglijden.
Het probleem is niet de fout. Het is de verontschuldiging die volgt.
Lily Zheng doet onderzoek naar genderambiguïteit. In een Harvard Business Review-podcast uit 2019 deelde ze een verhaal. Een collega heeft haar verkeerd begrepen. Vervolgens verontschuldigde die persoon zich tien minuten lang.
Zheng speelde uiteindelijk therapeut. Ze moest hen geruststellen dat het goed was. Ze noemde het verschrikkelijk. Ze vertelde de collega iets scherps.
Correctie is een hoffelijkheid. Als je slecht reageert op correcties, stop ik met het geven ervan. Daarmee is het leren afgelopen.
Jeffers is het daarmee eens. Ze hoort mensen zeuren dat verandering moeilijk is. Dat ze ‘gewend’ zijn aan de oude taal.
Houd op met het verdedigen van intenties.
Erken de misser. Zeg dat je het beter zult doen. Dan doe je het eigenlijk beter.
Oefening maakt het een gewoonte
Hoe verbeter je? Herhaling.
Oefen genderneutrale taal, zelfs als je alleen bent. Oefen het als de kamer veilig is. Bouw de gewoonte op.
Jeffers merkt op dat het leunen op deze woorden fouten vermindert. Minder ruimte voor aannames. Minder ongemakkelijke stiltes.
Word er goed in. Ongeacht wie er luistert.
