Opmerking: dit stuk gaat over seksueel geweld, slavernij en expliciete medische geschiedenis. Discretie van de lezer aanbevolen.
Ze geloofden niet dat ze het voelde.
Dat is de hoeksteen. Niet alleen een mythe, maar de basis. Toen blanke artsen de verloskunde bouwden op de gebroken ruggen van zwarte tot slaaf gemaakte vrouwen, werd pijn niet als een gedeelde menselijke ervaring beschouwd. Het was raciaal. Dr. James Marion Sims krijgt vandaag de eer als pionier. Hij zou de schuld moeten krijgen. Hij voerde operaties uit op tot slaaf gemaakte zwarte vrouwen zonder verdoving. Geen. Nul. Omdat hij er zeker van was dat ze geen ‘fysieke pijn’ voelden zoals beschaafde blanke vrouwen dat deden.
Hypergeseksualiseerd. Hyperduurzaam. Menselijke kadavers in levend vlees.
Deze vrouwen werden gezien als medische superlichamen. Levende reageerbuizen voor blanke artsen die graag kennis willen ontleden en geneesmiddelen voor hun eigen soort willen uitvinden. Zwanger of niet, deze vrouwen moesten zware arbeid verrichten. De economie van de slavernij vereiste lichamen. Veel van hen. Verkrachting was het instrument dat werd gebruikt om gratis arbeid voor meesters te produceren. Sommige van die meesters waren dokters zoals Sims zelf.
Sims behandelden aandoeningen zoals vesicovaginale fistels (openingen tussen de blaas en de vagina waardoor urine in het voortplantingsstelsel terechtkwam en pijn veroorzaakten) zonder toestemming of verdovende middelen. Waarom dan behandelen? Zo konden de vrouwen terugkeren naar het dienen van hun meesters. Hij profiteerde. Hij bouwde een carrière op op hun lijden. En daarbij faciliteerde hij de creatie van het moderne medische speculum.
Vandaag de dag nog steeds gebruikt. Nog steeds pijn.
De geest in de kliniek
Het blijft hangen.
Opkomend onderzoek in de VS en Canada bewijst dat de gegevens niet liegen. Zwarte vrouwen en baby’s hebben te maken met hogere complicaties. Hogere sterfte. Maar de statistieken zijn slechts de schaduw van een dieper, lelijker probleem. De mythe van het ‘sterke’ zwarte lichaam blijft bestaan.
Er bestaat inmiddels een term voor, hoewel er geen beter woord voor bestaat dan ‘verloskundig racisme’. Aanbieders wijzen zwarte pijn vaak af vanwege sociaal geconstrueerde ideeën over tolerantie. Ze denken dat zwarte vrouwen een aangeboren hogere pijngrens hebben. Ze denken dat we het zonder hulp kunnen redden. Het is een racistische logica die geworteld is in de koloniale rechtvaardiging van seksueel geweld. Als je gefokt bent op uithoudingsvermogen, zeggen ze, heb je geen medicijnen nodig.
Hebben we ooit echt het geloof aan het wankelen gebracht dat onze pijn optioneel is om te behandelen?
Nee. Omdat de trainingssystemen nog steeds het DNA van die vroege aannames dragen. Artsen wijzen ons onbewust af. Niet altijd met opzet. Soms draagt onwetendheid ook een witte jas.
Mijn onderzoek. Jouw realiteit
Voor mijn masterscriptie sprak ik met 25 zwarte vrouwen in Canada. Eén-op-één gesprekken. Diep persoonlijke verhalen. Het resultaat was één enkele, scherpe waarheid.
Ze voelen zich niet gehoord.
Ongeacht de sociaal-economische status, functietitel of opleidingsniveau over het gezondheidszorgsysteem blijft de ervaring hetzelfde. Zwarte Canadese moeders krijgen onvoldoende pijnmedicatie tijdens de bevalling en de postpartumperiode. De klasse van de vrouw doet er minder toe dan de kleur van haar huid als het gaat om het krijgen van pijnstillers.
Het verleden is niet dood. Het is zojuist gedigitaliseerd in grafieken en statistieken.
De CDC meldt dat zwarte vrouwen in de Verenigde Staten drie keer meer kans hebben om te overlijden aan zwangerschapsgerelateerde oorzaken dan blanke vrouwen.
Dat is geen biologische noodzaak. Dat is een structureel falen. Het is de directe lijn van het behandelen van tot slaaf gemaakte lichamen als wegwerpexperimenten. In Canada zien we vergelijkbare micro- en macroniveaus van ontslag in de interacties tussen patiënt en zorgverlener.
Dus waar blijven we?
We hebben gelijkheid nodig. Dat is een modewoord totdat je bloedt op de ziekenhuisvloer. Het vereist dat medische systemen samenwerken – niet alleen aanbieders, maar ook instellingen, om ruimtes te creëren waar oordeel je niet doodt. Waar interventies op het gebied van de gezondheidszorg voor moeders daadwerkelijk adequaat zijn.
Wij hebben bewustzijn. We hebben de geschiedenis blootgelegd.
Maar gegevens voorkomen niet dat de naald vertraging oploopt. Het kennen van de oorsprong van de wond betekent niet noodzakelijkerwijs dat deze gesloten wordt. Het systeem onthoudt. Het herinnert zich dat onze pijn ooit als minder relevant werd beschouwd dan witte troost. Totdat dat verandert, voelt de kamer koud aan. En de stilte van de medische staf is luid.
Misschien blijven we praten. Misschien werkt het.
Of misschien blijft de stilte bestaan.
