Toenemend onderzoek koppelt ontstekingen op de lange termijn aan de ontwikkeling van kanker, waardoor een verrassende kandidaat in het gesprek komt: ibuprofen. De bekende vrij verkrijgbare pijnstiller vestigt de aandacht vanwege zijn potentieel om het risico op kanker te verminderen, een terrein waarop zelfs gevestigde medicijnen onverwachte voordelen kunnen opleveren.
Hoe Ibuprofen werkt
Ibuprofen behoort tot een klasse geneesmiddelen die niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID’s) worden genoemd. Het idee dat NSAID’s kanker kunnen helpen voorkomen is niet nieuw. Studies uit 1983 toonden aan dat sulindac, een vergelijkbaar receptgeneesmiddel, bij sommige patiënten de kans op darmkanker verlaagde. Sindsdien onderzoeken onderzoekers of ibuprofen en verwante medicijnen ook andere vormen van kanker kunnen vertragen of voorkomen.
NSAID’s blokkeren enzymen die cyclo-oxygenasen (COX) worden genoemd. COX-1 beschermt de maag en bevordert de bloedstolling, terwijl COX-2 ontstekingen veroorzaakt. De meeste NSAID’s, waaronder ibuprofen, remmen beide. Daarom raden artsen aan ze met voedsel in te nemen.
Ibuprofen en risico op endometriumkanker
Uit een onderzoek uit 2025 bleek dat ibuprofen het risico op endometriumkanker, de meest voorkomende vorm van baarmoederkanker, kan verlagen. Deze kanker treft meestal vrouwen na de menopauze. De grootste risicofactor voor endometriumkanker is obesitas, waardoor de oestrogeenspiegels stijgen, wat de groei van kankercellen kan stimuleren.
Andere risicofactoren zijn onder meer hogere leeftijd, hormoonsubstitutietherapie, diabetes en vroege menstruatie. Uit een twaalf jaar durend onderzoek onder ruim 42.000 vrouwen tussen 55 en 74 jaar bleek dat degenen die ten minste 30 tabletten ibuprofen per maand innamen een 25% lager risico hadden om endometriumkanker te krijgen dan degenen die maandelijks minder dan vier tabletten innamen. Het effect was het sterkst bij vrouwen met een hartaandoening.
Interessant is dat aspirine in dit onderzoek niet hetzelfde beschermende effect vertoonde, hoewel het kan helpen herhaling van darmkanker te voorkomen. Andere NSAID’s, zoals naproxen, worden ook onderzocht voor het voorkomen van darm-, blaas- en borstkanker. De effectiviteit varieert per type kanker, genetica en gezondheidsproblemen.
Breder potentieel: voorbij endometriumkanker
Er zijn aanwijzingen dat de voordelen van ibuprofen verder kunnen reiken dan endometriumkanker. Onderzoek koppelt het gebruik ervan aan een lager risico op darm-, borst-, long- en prostaatkanker. Patiënten die eerder darmkanker hadden gehad, hadden minder kans op een recidief als ze ibuprofen gebruikten. Er is ook aangetoond dat het medicijn de groei van darmkanker remt en mogelijk bescherming biedt tegen longkanker bij rokers.
Ibuprofen vermindert ontstekingen door COX-2 te blokkeren, waardoor de productie van prostaglandinen die ontstekingen en celgroei veroorzaken wordt verminderd. Het beïnvloedt ook kankergerelateerde genen, zoals HIF-1α, NFκB en STAT3, waardoor kankercellen kwetsbaarder worden voor behandeling.
Let op: risico’s en tegenstrijdig onderzoek
Ondanks de belofte is het onderzoek gemengd. Uit een onderzoek onder 7.751 patiënten bleek dat aspirine na de diagnose van endometriumkanker verband hield met een hogere mortaliteit. Andere NSAID’s leken ook het kankergerelateerde sterfterisico te verhogen. Uit een recent onderzoek is echter gebleken dat NSAID’s, met name aspirine, het risico op verschillende vormen van kanker kunnen verminderen, terwijl regelmatig gebruik van andere NSAID’s het risico op nierkanker zou kunnen verhogen. Deze tegenstrijdige resultaten benadrukken de complexiteit van ontstekingen, immuniteit en kanker.
Deskundigen waarschuwen tegen zelfmedicatie met ibuprofen ter preventie van kanker. Langdurig gebruik of gebruik van hoge doses kan maagzweren, darmbloedingen, nierbeschadiging en zelfs hartproblemen veroorzaken. NSAID’s hebben ook een wisselwerking met medicijnen zoals warfarine en antidepressiva.
Het eindresultaat
Het idee dat een gewone pijnstiller kanker kan helpen voorkomen is opwindend, maar er is meer onderzoek nodig. Voorlopig adviseren deskundigen zich te concentreren op preventie op basis van levensstijl: het eten van ontstekingsremmende voedingsmiddelen, het behouden van een gezond gewicht en lichamelijk actief blijven. Hoewel alledaagse medicijnen onverwachte mogelijkheden kunnen bieden, blijft de meest betrouwbare aanpak eenvoudig: eet goed, blijf actief en raadpleeg uw arts voordat u voor preventie op medicijnen vertrouwt.
