Jarenlang hebben mensen gezocht naar een manier om van bonen te genieten zonder het onvermijdelijke gas. Dit artikel beschrijft een wetenschappelijk onderzoek naar het verminderen van door bonen veroorzaakte winderigheid, uitgevoerd in samenwerking met wetenschappers van Harvard. Het doel was simpel: bepalen of traditionele remedies, of zelfs een directe enzymatische oplossing, bonen minder…muzikaal zouden kunnen maken.
Het probleem: waarom bonen je scheten laten laten
De boosdoener achter bonengerelateerd gas ligt in complexe suikers die FODMAP’s worden genoemd, met name oligosachariden zoals raffinose, stachyose en verbascose. Menselijke spijsverteringssystemen kunnen deze niet afbreken, maar darmbacteriën gedijen erop. Deze bacteriële fermentatie produceert gas als bijproduct. Het verminderen van de hoeveelheid van deze suikers zou in theorie het gas moeten verminderen. Deze studie richtte zich op stachyose, de meest voorkomende boosdoener in de geteste pintobonen.
Het testen: een rigoureuze aanpak
Om veelgebruikte gasreductiemethoden te testen, heeft een team van Harvard – onder leiding van de professoren Pia Sörensen en Dave Weitz – een ‘Harvard Fart Squad’ van studenten gerekruteerd om hun spijsverteringsstelsel op het spel te zetten. Er werden eenenvijftig bonenmonsters getest, waarbij 17 variabelen met drievoudige nauwkeurigheid werden gemeten. Het proces omvatte geavanceerde laboratoriumtechnieken: centrifuges, vloeistofchromatografie, massaspectrometrie en vriesdrogen.
Wat niet werkt: mythen ontkrachten
Ondanks wijdverbreid advies blijken veel traditionele methoden ineffectief. Het weken van bonen gedurende maximaal 24 uur, het weggooien van het weekwater of het gebruiken van laurierblaadjes of kombu tijdens het koken toonde geen significante vermindering van de gasproductie. Verrassend genoeg hadden bonen gekookt met laurierblaadjes eigenlijk het hoogste scheetpotentieel. De studie suggereert dat dit te wijten is aan het feit dat de laurierbladeren het gas vasthouden in plaats van het te verdrijven, maar verder testen is nodig.
Ingeblikt versus gedroogd: een marginaal verschil
Ingeblikte bonen vertoonden een lichte voorsprong: ongeveer 20% minder gas dan bonen die helemaal opnieuw waren gekookt. Het onderzoek merkt echter op dat dit eerder te wijten zou kunnen zijn aan de bonenaankoop dan aan het inmaakproces zelf. Goyabonen (gebruikt in de test) bevatten van nature mogelijk minder gasopwekkende suikers dan die van andere leveranciers.
Bonen uit blik spoelen: een duidelijke winnaar
Door bonen uit blik te spoelen, wordt de gasvorming met ruim 20% verminderd. De vloeistof in ingeblikte bonen bevat een hogere concentratie gasproducerende stoffen dan de bonen zelf. Spoelen gaat echter ten koste van de smaak, omdat de weggegooide vloeistof opgeloste vaste stoffen bevat die de smaak verbeteren.
De Beano-oplossing: een gekwalificeerd succes
Het is bewezen dat Beano, dat het enzym alfa-galactosidase bevat, die suikers afbreekt. Het toevoegen van Beano aan gepureerde bonen resulteerde in een 2,5x vermindering van het scheetpotentieel vergeleken met ingeblikte bonen en bijna 3x minder dan bonen die helemaal opnieuw werden gekookt.
Het effect op hele bonen was echter minder uitgesproken. Uit het onderzoek bleek dat Beano de vloeistof vooral verwijdert wanneer het aan hele bonen wordt toegevoegd, en dat het enzym op de juiste temperatuur moet worden gebruikt.
Het vonnis
Het onderzoek concludeert dat traditionele kookmethodes het bonengas niet significant verminderen. Ingeblikte bonen hebben een klein voordeel, maar het spoelen ervan gaat ten koste van de smaak. Beano kan, als het op de juiste manier wordt gebruikt (vooral met gepureerde bonen), de winderigheid aanzienlijk verminderen.
De belangrijkste afhaalmaaltijd? Als je echt scheetvrije bonen wilt, is enzymatische interventie de meest betrouwbare aanpak. Terwijl folklore en anekdotische remedies blijven bestaan, biedt de wetenschap een meer definitieve oplossing.
